Các hình thức lựa chọn nhà thầu đóng vai trò then chốt trong quá trình triển khai các dự án xây dựng cũng như hoạt động mua sắm hàng hóa, cung ứng dịch vụ. Việc nắm vững và vận dụng đúng từng hình thức không chỉ góp phần bảo đảm tính minh bạch, công khai trong đấu thầu mà còn giúp kiểm soát chi phí, rút ngắn tiến độ thực hiện dự án. Trong bài viết dưới đây, Việt Long VID sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các hình thức lựa chọn nhà thầu theo quy định hiện hành.
Các hình thức lựa chọn nhà thầu hiện nay
Theo quy định tại Luật Đấu thầu năm 2013, pháp luật hiện hành quy định các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư nhằm bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả trong hoạt động đấu thầu. Cụ thể, Luật Đấu thầu 2013 quy định 08 hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.

Đấu thầu rộng rãi
Đây hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư không giới hạn số lượng đơn vị tham gia. Theo đó, bên mời thầu có trách nhiệm công bố công khai đầy đủ thông tin liên quan đến điều kiện tham dự, thời điểm và thời hạn nộp hồ sơ dự thầu trên các phương tiện thông tin đại chúng trước khi phát hành hồ sơ mời thầu. Đây là hình thức chủ đạo trong hoạt động đấu thầu nhờ ưu thế về mức độ cạnh tranh cao, góp phần hạn chế các hành vi tiêu cực và tạo động lực để các nhà thầu không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn.
Đấu thầu hạn chế
Hình thức này được áp dụng đối với các gói thầu xây dựng yêu cầu trình độ chuyên môn cao hoặc công nghệ đặc thù. Chỉ những nhà thầu đáp ứng đủ năng lực, kinh nghiệm và được chủ đầu tư mời tham gia mới được dự thầu, thường là các đơn vị có thế mạnh chuyên sâu trong lĩnh vực liên quan.
Chỉ định thầu
Chỉ định thầu được sử dụng trong những trường hợp đặc biệt như xử lý sự cố khẩn cấp, thiên tai hoặc các dự án cấp bách liên quan đến quốc phòng, an ninh. Theo đó, chủ đầu tư được quyền lựa chọn trực tiếp nhà thầu có đủ năng lực mà không phải tổ chức đấu thầu thông thường. Tuy nhiên, việc áp dụng hình thức này vẫn phải đúng thẩm quyền, có hồ sơ giải trình đầy đủ và tuân thủ quy trình do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành.
Chào hàng cạnh tranh
Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu phù hợp với các gói thầu xây dựng quy mô nhỏ, có giá trị không vượt quá 5 tỷ đồng. Thủ tục thực hiện đơn giản hơn so với đấu thầu rộng rãi, thích hợp cho các công trình có thiết kế rõ ràng, yêu cầu kỹ thuật không phức tạp.
Mua sắm trực tiếp
Hình thức này áp dụng cho các gói thầu mua sắm hàng hóa tương tự, thuộc cùng một dự án hoặc dự án khác. Điều kiện bắt buộc là nhà thầu phải từng trúng thầu thông qua đấu thầu rộng rãi hoặc đấu thầu hạn chế trước đó, với phạm vi công việc, nội dung và quy mô tương đương.
Tự thực hiện
Trong trường hợp chủ đầu tư có đủ năng lực về tài chính, nhân sự, kinh nghiệm và thiết bị kỹ thuật, gói thầu có thể được tự tổ chức thực hiện mà không cần thuê nhà thầu bên ngoài. Hình thức này thường phù hợp với các đơn vị chuyên ngành đã có sẵn nguồn lực.
Tham gia thực hiện của cộng đồng
Hình thức này được áp dụng đối với các dự án nhỏ tại địa phương, cho phép người dân, tổ nhóm hoặc thợ địa phương trực tiếp tham gia thi công. Cách thức này thường xuất hiện trong các chương trình mục tiêu quốc gia hoặc dự án phát triển cộng đồng.
Đàm phán giá
Đàm phán giá chủ yếu được sử dụng trong lĩnh vực y tế, đặc biệt là mua sắm thuốc biệt dược gốc hoặc trang thiết bị y tế chuyên biệt. Việc áp dụng hình thức này do Bộ Y tế quyết định và được triển khai theo danh mục cụ thể do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt
Đối với những gói thầu có tính chất đặc thù, không thể áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu thông thường, chủ đầu tư được phép đề xuất phương án riêng. Việc áp dụng hình thức này phải được Thủ tướng Chính phủ xem xét và phê duyệt.
Phương thức lựa chọn nhà thầu theo Luật Đấu thầu 2023
Phương thức lựa chọn nhà thầu được hiểu là cách thức tổ chức, triển khai và đánh giá hồ sơ trong quá trình đấu thầu đối với từng gói thầu cụ thể. Theo quy định của Luật Đấu thầu 2023, hiện nay có 04 phương thức lựa chọn nhà thầu, bao gồm:
Phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ
Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ
Phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ
Phương thức hai giai đoạn hai túi hồ sơ

Quy trình lựa chọn nhà thầu theo từng hình thức
Trong hệ thống các hình thức lựa chọn nhà thầu, mỗi phương thức đều được xây dựng kèm theo một quy trình riêng, phù hợp với tính chất, quy mô và yêu cầu cụ thể của từng dự án xây dựng. Việc nắm rõ và thực hiện đúng trình tự lựa chọn nhà thầu không chỉ giúp bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật mà còn nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn đầu tư.
Lựa chọn nhà thầu đối với đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế
-
Chuẩn bị công tác lựa chọn nhà thầu
-
Tổ chức lựa chọn nhà thầu
-
Đánh giá hồ sơ dự thầu
-
Thương thảo hợp đồng (áp dụng đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn)
-
Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu; giải thích lý do nhà thầu không trúng thầu (nếu có)
-
Hoàn thiện, ký kết và quản lý việc thực hiện hợp đồng
Lựa chọn nhà thầu đối với chỉ định thầu
-
Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu
-
Tổ chức lựa chọn nhà thầu
-
Đánh giá hồ sơ đề xuất và thương thảo nội dung đề xuất của một hoặc các nhà thầu (nếu có)
-
Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu
-
Hoàn thiện, ký kết và quản lý thực hiện hợp đồng
Lựa chọn nhà thầu đối với chào hàng cạnh tranh
-
Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu
-
Tổ chức lựa chọn nhà thầu
-
Đánh giá hồ sơ dự thầu
-
Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu; giải thích lý do nhà thầu không trúng thầu (nếu có)
-
Hoàn thiện, ký kết và quản lý thực hiện hợp đồng
Lựa chọn nhà thầu đối với mua sắm trực tiếp
-
Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu
-
Tổ chức lựa chọn nhà thầu
-
Đánh giá hồ sơ đề xuất và thương thảo về đề xuất của nhà thầu
-
Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu
-
Hoàn thiện, ký kết và quản lý thực hiện hợp đồng
Lựa chọn nhà thầu đối với tự thực hiện
-
Chuẩn bị phương án tự thực hiện, bao gồm dự thảo thỏa thuận giao việc
-
Hoàn thiện phương án tự thực hiện
-
Phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu
-
Ký kết thỏa thuận giao việc và quản lý việc thực hiện gói thầu
Lựa chọn nhà thầu đối với tư vấn cá nhân
-
Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu
-
Tổ chức lựa chọn nhà thầu
-
Đánh giá hồ sơ lý lịch khoa học của nhà thầu tư vấn cá nhân
-
Thương thảo hợp đồng
-
Trình, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu
-
Ký kết và quản lý thực hiện hợp đồng
Lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu có sự tham gia thực hiện của cộng đồng
-
Chuẩn bị phương án lựa chọn cộng đồng dân cư, tổ, nhóm thợ tại địa phương để thực hiện gói thầu
-
Tổ chức lựa chọn
-
Phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn
-
Hoàn thiện, ký kết và quản lý thực hiện hợp đồng

Như vậy, bài viết trên đã tổng hợp và làm rõ các hình thức lựa chọn nhà thầu theo quy định đấu thầu hiện hành, giúp chủ đầu tư, bên mời thầu và nhà thầu có cái nhìn đầy đủ, chính xác khi áp dụng vào thực tiễn. Trường hợp cần giải đáp chi tiết hoặc tư vấn chuyên môn liên quan đến đấu thầu, vui lòng liên hệ dịch vụ tư vấn đầu tư tại Việt Long VID để được hỗ trợ kịp thời và đúng quy định pháp luật.
- Địa chỉ: Số 385/2A Nguyễn Chí Thanh, tổ 67, khu 7, Phường Tương Bình Hiệp, Thành phố Thủ Dầu Một, Tỉnh Bình Dương
- Hotline: 0911882040
- Email: vietlongvid@gmail.com
