Trường Hợp Nào Mẹ Không Được Nuôi Con?

Quyền trực tiếp nuôi con sau ly hôn là vấn đề then chốt được cả vợ và chồng đặc biệt quan tâm. Theo quy định pháp luật, trường hợp nào mẹ không được nuôi con sẽ được xem xét khi người mẹ không đáp ứng đầy đủ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng con, xuất phát từ cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan. Luật Hôn nhân và Gia đình đã quy định rõ những trường hợp cụ thể mà người mẹ có thể bị hạn chế hoặc bị tước quyền nuôi con sau khi ly hôn.

Quy định của pháp luật về quyền trực tiếp nuôi con khi cha mẹ ly hôn

Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng con sau khi ly hôn được quy định cụ thể tại Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.

Điều 81. Việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn

1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Theo đó, việc xác định người trực tiếp nuôi con sẽ căn cứ vào độ tuổi của con và bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ. Cụ thể:

Đối với con dưới 3 tuổi: Pháp luật ưu tiên giao con cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, trừ trường hợp mẹ không đủ điều kiện chăm sóc, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Đối với con từ đủ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi: Cha mẹ có quyền tự thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con. Nếu không đạt được sự thống nhất, Tòa án sẽ xem xét và quyết định dựa trên điều kiện tốt nhất cho sự phát triển toàn diện của con.
Đối với con từ 7 tuổi trở lên: Khi giải quyết quyền nuôi con, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con để đưa ra quyết định phù hợp sau khi cha mẹ ly hôn.

Căn cứ xác định trường hợp nào mẹ không được nuôi con

Căn cứ pháp luật, mẹ có thể không được giao quyền trực tiếp nuôi con trong các trường hợp sau:

Không bảo đảm điều kiện kinh tế: Người mẹ không có việc làm ổn định; không phát sinh thu nhập hoặc thu nhập bấp bênh; có nhiều khoản nợ riêng; không có tiền tiết kiệm, tích lũy; sau ly hôn không có nơi ở cố định, ổn định lâu dài để chăm sóc con.
Không đáp ứng điều kiện về tinh thần và thời gian chăm sóc con: Thường xuyên bỏ bê con cái; không dành đủ thời gian để nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục con theo đúng nghĩa vụ của người trực tiếp nuôi con.
Không đủ năng lực hành vi hoặc sức khỏe để nuôi con: Người mẹ bị mất năng lực hành vi dân sự, bị tuyên bố mất tích; có dấu hiệu mắc bệnh tâm thần; mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh nan y; hoặc tình trạng sức khỏe yếu, phải điều trị kéo dài nên không thể trực tiếp chăm sóc con.
Có hành vi vi phạm dẫn đến việc bị hạn chế quyền đối với con: Người mẹ có các hành vi vi phạm pháp luật hoặc hành vi khác làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của con, dẫn đến việc bị hạn chế quyền nuôi con.

Quyền và nghĩa vụ của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau ly hôn

Căn cứ Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

Cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con phải tôn trọng quyền của con được sinh sống cùng người đang trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng theo quyết định của Tòa án.
Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ thực hiện trách nhiệm cấp dưỡng, đóng góp tài chính nhằm đảm bảo điều kiện sinh hoạt, học tập và phát triển đầy đủ cho con.
Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền thăm nom, chăm sóc và duy trì mối quan hệ với con một cách thường xuyên; không cá nhân hay tổ chức nào được phép cản trở quyền này.
Việc thăm nom con phải được thực hiện đúng quy định, không gây ảnh hưởng xấu đến đời sống, tinh thần và sự phát triển của con. Trường hợp việc thăm nom gây tác động tiêu cực, người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom theo quy định pháp luật.

Thông qua những phân tích ở trên, có thể thấy pháp luật đã quy định khá rõ trường hợp nào mẹ không được nuôi con sau khi ly hôn. Trong mọi tình huống, Tòa án luôn đặt lợi ích tốt nhất của con chưa thành niên lên hàng đầu, vì vậy người mẹ cần chứng minh đầy đủ các điều kiện để bảo vệ quyền nuôi dưỡng của mình. Để cập nhật thêm nhiều kiến thức pháp luật hữu ích, cũng như các thông tin mới nhất liên quan đến kế toán – thuế và quy định pháp lý hiện hành, bạn đọc có thể theo dõi Việt Long VID nhằm chủ động nắm bắt và áp dụng đúng trong thực tế.